
1. Cắt da qui đầu và da âm vật có thể ngăn ngừa được HIV
Tháng 12.2006, Viện Y tế Quốc gia Mỹ (National Institutes of Health) đã chúc mừng hai công trình nghiên cứu cắt da qui đầu tại bệnh viện sau khi một cuộc kiểm tra dữ liệu trước đó cho thấy phương thức này có thể giúp giảm mạnh việ lây truyền HIV ở nam giới. Đầu năm nay, chi tiết về hai nghiên cứu đã được công bố trên tờ Lancet. Trong số các đối tượng được chọn ngẫu nhiên (trong đó có 7.780 người âm tính với HIV) ở Rakai, Uganda và Kisumu, Kenya, các nhà nghiên cứu phát hiện ra những đàn ông cắt da qui đầu ít nhiễm HIV hơn những người không cắt đến 51% khi giao hợp với phụ nữ. Ban biên tập của Lancet gọi khám phá này là “kỷ nguyên mới ngăn cản HIV”. Nhưng các nhà khoa học lại chưa biết cơ chế bảo vệ HIV của cắt da âm vật ơ nữ giới, nên vào năm tới, một nghiên cứu về nữ sẽ được tiến hành.
2. Xét nghiệm phát hiện sớm ung thư ngực di truyền
Các nhà phẫu thuật hiện đã có một phương pháp nhanh hơn để biết trước nguy cơ ung thư ngực, nhờ Cơ quan Dược phẩm và Thực phẩm Mỹ (FDA) chấp nhận phương thức trắc nghiệm phân tử để phát hiện ung thư ngực di truyền. Trong khi sinh thiết (lấy mẫu) và mổ ngực, các phẫu thuật gia sẽ xem xét những hạch lymph gần ngực (được xem là hạch nhạy cảm) để tìm những dấu hiệu di căn. Nếu mô này được xét nghiệm ngay và các tế bào khối u được khám phá, chúng sẽ được cắt bỏ nhưng thường phải có thêm xét nghiệm để xem ung thư đã lan rộng đến đâu. Như vậy là phải mất 2 ngày xét nghiệm và chỗ mổ phải đóng lại chờ lần giải phẫu thứ hai. Nhưng với cách xét nghiệm mới gọi là GeneSearch BLN Assay, các bác sĩ có thể biết ngay tình trạng hạch lymph lúc đang phẫu thuật bằng cách đo những dấu phân tử (molecular marker) của ung thư ngực nên có thể quyết định qui mô cắt bỏ ngay lúc đó.
3. Vaccine chống cúm đầu tiên cho người
Năm 2007, sự lan rộng của dịch cúm gia cầm đã làm chết gần 210 người trên khắp thế giới và nhiễm bệnh cho 336 từ 2003. Trong khi chỉ có một số nhỏ trường hợp là do người truyền sang người nhưng các viên chức y tế sợ rằng chỉ còn là vấn đề thời gian loài người sẽ được chứng kiến cách lây truyền này khi virus đã đột biến thành dạng dễ lây hơn và dịch cúm sẽ bộc phát trên qui mô toàn cầu. Hy vọng chặn đứng viễn cảnh đáng sợ này, FDA đã chấp nhận cho sử dụng vaccine chống cúm gia cầm ở người. Được tạo nên từ một dòng virus người, vaccine được tiêm bắp 2 liều. Tuy nhiên, nó chưa được bán rộng rãi trên thị trường mà chỉ tồn trữ chờ sử dụng đại trà trong trường hợp khẩn cấp.
4. Alli, trợ thủ của những người bị bệnh tiểu đường
Cần loại bỏ số trọng lượng thừa tăng lên trong thời gian nghỉ? Hãy thử dùng vũ khí chống béo: Alli, loại thuốc giảm cân đầu tiên được FDA chấp nhận bán trên thương trường. Alli (orlistat) hoạt động bằng cách bắt chước lipase, một loại enzyme mà cơ thể dùng để phân giải và tiêu hoa chất béo trong thực phẩm. Một liều Alli trước bữa ăn sẽ làm giảm khả năng hấp thụ chất béo của cơ thể đến 30%. Nhưng công ty dược chế tạo Alli GlaxoSmithKline nhắc nhở rằng thuốc không phải là phép mầu và khuyên nên dùng nó đi kèm ăn uống lành mạnh và tập thể dục. Hạn chế ăn nhiều chất béo còn có lợi là không gây tiêu chảy, đầy hơi và các triệu chứng khác liên quan đến hệ tiêu hóa.
5. Tìm được các gene tiểu đường mới
Có cha mẹ bị tiểu đường type 2, bạn sẽ có nguy cơ mang chứng bệnh này giống họ. Câu trả lời nằm trong mã di truyền và các nhà khoa học đang giải mã được vấn đề. Các đội nghiên cứu từ Mỹ và Phần Lan đã khám phá ra 4 biến đổi di truyền liên kết với nguy cơ dễ bị tiểu đường, vốn đã ảnh hưởng đến 170 triệu người trên thế giới. Kết hợp với 6 gene biến đổi phát hiện trước đó, tổng số gene đã là 10. Khám phá mới sẽ giúp các chuyên viên xác định được ai sẽ dễ bị tiều đường Type 2 nhất.
6. Chia tay chu kỳ kinh nguyệt
Những phụ nữ muốn loại bỏ sự bực bội do kinh nguyệt hàng tháng có thể cầu viện sự giúp đỡ của Lybrel, loại thuốc ngừa thai dùng liên tục đầu tiên được FDA chấp nhận. Do hãng dược Wyeth Pharmaceuticals bào chế, thuốc mới cũng giống với thuốc viên (Pill) thường dùng. Nhưng khi dùng Lybrel, những viên gỉa dược uống trong tháng được thay bằng liều hàng ngày hormone để loại bỏ kinh kỳ. Mặt trái của vấn đề là đa số phụ nữ sẽ bị xuất huyết nhẹ âm đạo vào một thời điểm nào đó nếu dùng thuốc cả năm.
7. Giảm đau nhức cơ nhờ Lyrica
Những người mắc chứng mệt mỏi kinh niên, đau cơ bắp và cứng cơ nay đã có một loại thuốc chuyên trị. Đó là thuốc chống động kinh Lyrica (pregabalin) do Pfizer chế tạo và mới được FDA chấp nhận trong năm nay. Có 3-6 triệu người Mỹ, đa số là nữ giới hiện đang mắc chứng bệnh này mà thuốc giảm đau thông thường không hiệu qủa với họ. Trước đây, Lyrica chỉ được FDA chấp nhận dùng trị chứng động kinh và đau dây thần kinh do tiểu đường và các nguyên nhân khác.
8. Xét nghiệm sớm ung thứ phổi
Ung thư phổi là loại ung thư giết người hàng đầu ở Mỹ, với số người chết nhiều hơn 3 ung thư ruột, ngực và tiền liệt tuyến cộng lại. Một lý do khiến ung thư phổi dễ chết hơn vì khi bệnh gây ho ra máu thì đã trễ. Nay, một kỹ thuật xét nghiệm máu mới cho phép phát hiện sớm căn bệnh này. Xét nghiệm LC Detect cũ đo được mức protein hiện diện trong tất cả những giai đoạn của ung thư nhưng lại hiếm khi phát hiện ra chúng ở người còn khỏe mạnh. Nhưng chỉ xét nghiệm thôi thì không đủ chẩn đoán ung thư ngực, nó có thể được dùng chung với X-ray ngực, chụp CT và các công nghệ chụp ảnh khác để phát hiện sớm khối u.
9. Nguồn cung cấp mới các tế bào mầm (gốc)
Năm 2007, các nhà khoa học Mỹ đã khám phá ra tế bào mầm có trong nước tiểu. Họ tin rằng những tế bào mầm tách ra từ nước tiểu (gọi tắt là AFS) cũng có gía trị như tế bào phôi, với khả năng tạo ra 220 loại tế bào chuyên biệt của cơ thể người, biến AFS thành nguồn tế bào mà gía trị nằm giữa tế bào phôi và tế bào mầm trưởng thành (adult stem cell). Nhưng ý nghĩa nhất của AFS là nó dễ kiếm và không vi phạmđạo đức như tế bào mầm lấy từ phôi. Một nguồn quan trọng khác của AFS là “afterbirth”, tức mô của người mẹ bị mất sau khi sinh con. Với hàng trăm triệu trẻ em sinh ra trên thế giới mỗi năm, nguồn AFS vô cùng phong phú.
10. Sức mạnh mới của Vitamin D
Từ lâu các nhà nghiên cứu đã biết rằng “sunshine vitamin” (vitamin từ ánh nắng mặt trời) làm tăng sức mạnh của xương bằng cách khuyến khích cơ thể hấp thu calcium. Nhưng một nghiên cứu mới xuất bản năm 2007 cho thấy vitamin D còn có nhiều lợi ích khác. Một bữa ăn nhiều vitamin D có thể giúp ngăn chặn bệnh tiêu đường và bệnh multiple sclerosis, và có thể cả ung thư, dù một số nghiên cứu liên kết vitamin D với ung thư chưa được sự đồng tình, trừ ung thư ruột. Các đối tượng nam của nghiên cứu Health Professionals Follow-Up Study và đối tượng nữ của nghiên cứu Nurses’ Health Study có mức vitamin D cao sẽ ít bị ung thư ruột hơn các đối tượng khác đến 50%. Theo đề nghị, dùng vitamin D với liều lượng 1.000 IU một ngày là tốt nhất.
(Theo Time, số đặc biệt cuối năm 2007)
Phản hồi gần đây